Wandelen en fietsen in Rijntakken: 206 routes in Gelderland

Een gebied dat om het water heen ligt

Anders dan een bos of een heidegebied heeft Rijntakken geen duidelijke buitenrand. Het gebied volgt de rivieren en bestaat uit lange, smalle stroken langs het water: de uiterwaarden tussen de rivier en de dijk. Daardoor is het landschap overal anders breed. Op sommige plekken loop je honderden meters van de dijk naar de oever, elders staat de dijk vrijwel tegen het water aan.

Wat je tegenkomt is voor een groot deel door mensen bepaald. Kribben in de rivier, kades, steenfabrieksterreinen, kleiputten en afgesneden riviermeanders horen bij het gebied net zozeer als de natuurlijke oevers. De laatste decennia zijn er op veel plaatsen nevengeulen gegraven en is grond afgegraven om de rivier meer ruimte te geven. Die ingrepen zie je terug in kale, open vlaktes die langzaam dichtgroeien met wilgen en gras.

Wandelen: dijken, klei en open ruimte

Wandelen in de uiterwaarden betekent vaak wandelen over open terrein. Er is weinig schaduw, de wind komt van ver, en de paden lopen door grasland dat in gebruik is voor beweiding. Op veel plekken lopen runderen of konikpaarden vrij rond; je loopt er tussendoor over struinpaden die niet altijd gemarkeerd zijn.

Reken op klei. Na een natte periode kun je stevig wegzakken en plakt de bodem aan je schoenen, waardoor een korte wandeling langer duurt dan je zou denken. In de winter en het vroege voorjaar staan delen van de uiterwaarden onder water en zijn paden simpelweg niet bruikbaar. De dijk zelf is dan het alternatief: die ligt altijd droog en geeft uitzicht over het hele gebied.

Rondjes zijn er in alle maten. Een compacte wandeling als We gaan om Olst van 10 kilometer combineert het dorp met de IJsselkant en is goed te doen in een ochtend. Wil je vogels zien, dan is de winter interessant: op de plassen en graslanden verzamelen zich grote groepen ganzen, eenden en steltlopers.

Fietsen: dijkwegen en veerponten

Voor fietsers is het rivierengebied vlak, maar niet eenvoudig. Op de dijk ligt niets tussen jou en de wind, en dat maakt het verschil tussen mee en tegen groot. Plan daarom bij voorkeur zo dat je de heenweg tegen de wind in rijdt.

De grote winst van dit gebied is de afwisseling. Je rijdt over dijken met uitzicht over het water, duikt daarna een dorp in dat achter die dijk wegkruipt, en steekt met een pont over naar de andere oever. Een lange dag als Slingerende rust van 105 kilometer bij Nijmegen laat zich zo goed indelen. Wie het korter wil houden, vindt met Kasteel Rozendaal van 16 kilometer een rondje vanuit Arnhem waarbij je de overgang van rivier naar hoger gelegen bos meepakt.

Motorrijden: lange lijnen langs het water

Motorrijders gebruiken het rivierengebied vooral voor de dijkwegen: smalle asfaltstroken die de rivier volgen, met flauwe bochten en weinig kruisend verkeer. Het zijn wegen om rustig te rijden, met veel fietsers en landbouwverkeer, en met ponten die de route opdelen in etappes.

Veel routes combineren de rivieren met de hogere zandgronden erachter. Dijken en bossen vanuit Velp is met 375 kilometer een volle dag en zet die twee landschappen naast elkaar. Bos,hei, polders en en dijken doet dat over 243 kilometer vanuit Leusden, en met Van alles wat van 143 kilometer vanuit Oss houd je het korter.

Wanneer je gaat

Het voorjaar is het meest kleurrijke seizoen in de uiterwaarden: hoge grassen, bloeiende meidoorn en veel vogelgeluid. De zomer is droog en warm, met weinig schaduw. In het najaar en de winter draait het om water: hoge rivierstanden, ondergelopen graslanden en grote groepen trekvogels. Check bij hoogwater altijd of paden begaanbaar zijn, en houd er rekening mee dat ponten bij sterke stroming niet varen.

Alle routes door dit rivierenlandschap vind je bij elkaar in het overzicht van Rijntakken.